Akhisar’da İş Mahkemesi bulunmadığından dolayı, Akhisar ilçesinde işten çıkarılan işçinin açacağı davalar İş Mahkemesi sıfatıyla Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görülerek karara bağlanır.

İşverenin iş akdini hangi nedenlerle haklı olarak feshedebilir ?

Şartlar :

a) İşçinin işe devamsızlığı,

İş Kanunun 25. maddesinin I. bendinin a fıkrasına göre ‘İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa veya sakatlığa uğraması halinde, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi’ işverene iş akdini haklı nedenle derhal feshetme yetkisi verir.

Burada yorumlanması gereken husus, işçinin bilerek ve isteyerek işe gelmemesidir. İşçinin hastalanması bu şekilde değerlendirilemez. Ancak örneğin İşçi gece hayatına ya da alkole düşkün olup da rahatsızlığı alkolden kaynaklanıyorsa bu halde iş akdinin haklı feshi söz konusu olabilir (Y9HD 23.3.1998 T. 1998/2282 E. 1998/5620 K.) Ancak devamsızlık ardı ardına üç iş günü ve bir atda beş iş gününden fazla sürmüş olmalıdır. Burada iş veren tarafından doğru olacak uygulama, işçinin işe gelmediğinin iş yerinde çalışanlarla birlikte tespiti ile sonrasında Akhisar Noter’leri aracılığıyla işçiye ihtarname çekmektir. Unutulmamalıdır ki, noter ihtarnamesinin ulaşmış olması da önemlidir. Bunun tespiti için notere 1,2 hafta sonra tekrar uğrayarak ihtarnamenin karşı yana tebliğ olduğuna dair şerhin ihtarname üzerine yazılmasını istenmesi gerekliliğidir. Akhisar’daki tüm noterler bu ihtarnameyi çekmeye yetkili olup aralarında bir farklılık söz konusu değildir.

b) İşçinin gebe kalması,

İş Kanunu gereği kadın işçilerin 16 hafta süresince çalışmaları yasaktır. (Doğumdan önce 2 doğumdan sonra 2 ay) Bu sürenin üzerine işçinin kıdemine göre tabi olacağı bildirim süresi ve altı haftalık süre eklenir (İK 17/2)  Belirlenen süreler boyunca kadın işçinin iş sözleşmesi askıdadır ve işveren tarafından bu sürelerde  fesih edilemez.

c) İşçinin ahlak ve iti niyet kurallarına uymayan hareketleri

Genel olarak bu kavram uygulamada gerek işçi gerekse işverenin en çok kafasının karıştığı kavramdır. Subjektif yani kişiden kişiye değişen bir kavram özelliği taşır.

İşçinin işvereni yanıltması;

Yanlış bilgilendirilme ile işe giriş arasında illiyet bağı olmalıdır. Örneğin işçinin işe girmesi için belli sertifakaları olması gerekir, işçide kendisinde iş için gerekleri sertifikaların varlığını işe girerken söyleyip sonrasında böyle sertifikasının olmadığının açığa çıkması gibi.

İşçinin, İşverenin şeref ve namusuna dokunacak sözleri ve davranışları;

İşçinin Cinsel tacizde bulunması,

Örneğin, işçinin bayan işçiye cinsel tacizde bulunması da sataşma olarak nitelendirildiğinden işverenin ihbarsız  olarak erkek işçiyi işten çıkarmasına neden olur. İşçinin ustasına küfür etmesi, işverene küfür ederek saldırması iş sözleşmesinin feshi için haklı sebep oluşturur. Bu hakkın kullanılabilmesi için olayların işyerinde meydana gelmesi şart değildir, çünkü kanun böyle bir sınırlama getirmemiştir.

İşçinin doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışları,

İşçin iş yerinde suç işlemesi

İşçinin görevini yerine getirmemesi,

İşçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi ve zarar vermesi,

Yukarıdaki sayılan hallerin doğru değerlendirilmesi için Yargıtay uygulaması ile Akhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin şimdiye kadar dosyalar hakkındaki görüşünün değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle bu maddeye göre işten çıkarma işlemlerinde mutlaka konu hakkında avukat yardımı almanızı öneririz.

 İşverenin iş sözleşmesini noterden fesih süresi

İşveren, işveren vekili ya da avukatının hazırladığı fesih ihtnarnamesi Akhisar’daki noterlerden herhangi birisinden çekilebilir (Akhisar,1,2,3,4. Noterleri)

Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı olarak iş akdi feshi olayın öğrenildiği tarihten itibaren 6 gün içersinde ihaten karşı yana bildirilerek iş akdi fehedilmelidir. Olayın meydana gelişinden itibaren 6 günlük hak için üst limit ise 1 yıldır.

6 günlük sürenin hesaplanmasında öğrenilen ilk gün hesaba katılmaz. 1 yıllık süre hak düşürücü süredir. Bu sürenin geçirilmesi halinde bu hak kullanılamaz.

İşverenin Kıdem Tazminatı ödemesi

İşveren işçinin iş sözleşmesini süreli fesih yoluyla veya işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları dışında haklı nedenle derhal feshetmesi durumunda işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Kanun, ahlak ve iyi niyete aykırı davrandığı için iş sözleşmesi feshedilen işçiye kıdem tazminatı ödenmesini uygun görmemiştir. Bu çerçevede İK madde 25/2 dışında işverence yapılan tüm fesihlerde kıdem tazminatı hakkı doğar. İşveren iş sözleşmesini bildirimli olarak (İK. m. 17) feshettiğinde veya sözleşmeyi işçinin sağlık sebepleriyle (İK. m.25/1); zorlayıcı sebeplerle (İK. m. 25/3); işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17.maddedeki bildirim süresini aşması (İK. m. 25/4) nedenleriyle haklı olarak sona erdiğinde, kıdem tazminatı ödemek durumunda kalacaktır.

Yorum yazın